9 phương pháp tuyệt vời để khuyến khích trẻ đặt câu hỏi

Đôi khi, sự hiếu kì của một cậu bé mầm non có thể làm chúng ta mệt mỏi bởi chúng không ngừng đặt câu hỏi từ mọi lời nói, quan điểm của chúng ta tới bất kỳ sự vật hay âm thanh mới lạ nào thu hút sự chú ý của trẻ.

Tuy nhiên, nếu bạn tua nhanh tới thời điểm một cậu bé đó năm mười tuổi, bạn sẽ thấy rằng con mắt tròn xoe ngạc nhiên trước các sự vật mới lạ phần nhiều đã biến mất. Ở lăng kính của trẻ, chúng học được rằng chúng cần từ bỏ tính hiếu kỳ để không làm mất lòng bất kỳ người lớn nào hoặc gây ác cảm cho bản thân cậu bé. Xã hội đã dạy cậu bé rằng vai trò của cậu bé không phải để đặt câu hỏi và những người khôn ngoan sẽ cung cấp cho anh ta kiến ​​thức mà anh ta phải ghi nhớ

Tất nhiên, khi mô tả theo cách này, sẽ có ít người trưởng thành ủng hộ kiểu ấp đặt này. Chúng tôi biết rằng việc nuôi dạy trẻ em thành những người có tư duy phản biện là mối quan tâm lớn nhất thế kỷ 21. Điều đó có nghĩa là chúng phải khéo léo không chỉ trong đặt câu hỏi mà còn hỏi đúng loại câu hỏi. Tuy nhiên, phần lớn các trường với tư duy giáo dục truyền thống vẫn duy trì tình trạng truyền thụ kiến thức bằng cách cung cấp thông tin cho học sinh ghi nhớ.  Những kiến thức này thường được người lớn lựa chọn dựa trên suy nghĩ chủ quan về những vấn đề mà các thế hệ tương lai cần biết. Trong chương trình giảng dạy cho học sinh, việc đặt câu hỏi không được coi trọng vì chúng ta quá bận rộn cung cấp cho họ những điều chúng ta cho là đó là câu trả lời hợp lý. Kết quả là, học sinh nhận ra rằng các câu hỏi của chúng không được chào đón, và trở nên ít nói hơn.

Tuy nhiên, các nhà giáo dục nghiên cứu và nhận ra rằng việc đặt câu hỏi là một kỹ năng mà chúng ta nên phát triển thay vì ngăn cản. Vậy, chúng ta có thể làm gì để duy trì và phát triển tính hiếu kỳ của trẻ khi chúng lớn lên? Dưới đây là 9 cách mà giáo viên có thể giúp học sinh của mình đặt câu hỏi.

  1. Khuyến khích tính hiếu kì với “Wonder Wonderwall”

Nhiều giáo viên đã bắt đầu sử dụng các bảng thông báo như thế này trong lớp học của họ, cho phép học sinh sử dụng các ghi chú khi họ suy nghĩ câu hỏi trong một khoảng thời gian thi đua hoặc một học kỳ. Bộ sưu tập các câu hỏi như thế này có thể là dấu mốc khởi đầu cho sản phẩm nghiên cứu cá nhân, các dự án tầm cỡ Genius Hour hoặc thậm chí là các cuộc thảo luận ngắn trong lớp. Đây là một cơ hội để học sinh bày tỏ quan điểm cũng như tìm hiểu về sở thích và đam mê của họ.

  1. Here’s the answer. What’s the question? (Câu hỏi cho câu trả lời này là?)

Trong một bảng thông báo tương tác khác, giáo viên cung cấp câu trả lời và học sinh sẽ suy nghĩ, tư duy về các câu hỏi. Đây là một phương pháp tuyệt vời để ôn tập kiến thức hoặc giới thiệu về một unit mới để hiểu xem có bao nhiêu học sinh biết kiến thức này. Việc học sinh học được một số phương pháp để phát triển tốt các câu hỏi, thể hiện công tác đánh giá thực hành và xây dựng nền tảng của học sinh.

  1. Making questioning Irresistible with Books. (đặt ra câu hỏi với những cuốn sách)

Một số cuốn sách khiến bạn không thể không đặt câu hỏi. Tôi cho rằng tôi thậm chí đặt ra nhiều câu hỏi hơn số trang sách trong lần đầu tiên đọc cuốn “Alice in Wonderland”. Khi đọc sách trước lớp, phụ huynh hoặc giáo viên có thể mô hình hóa câu hỏi và khuyến khích học sinh chia sẻ các câu hỏi. Điều này không chỉ giúp học sinh thấy tự nhiên khi đưa ra câu hỏi mà còn hướng tới những kiến thức sâu sắc hơn. Bạn có thể bắt đầu bằng danh sách những cuốn sách tuyệt vời từ Becky Spence dưới đây.

  1. Teaching the difference between thin and thick. (giáo dục về sự khác biệt giữa câu hỏi đơn giản và câu hỏi sâu)

Hình thành cho học sinh có thói quen đặt câu hỏi là một khởi đầu lớn, nhưng điều quan trọng hơn là giúp trẻ xác định được các loại câu hỏi. Một cách phân biệt đơn giản đối với những học sinh nhỏ tuổi là, các câu hỏi “đơn giản và sâu”. Trong thời đại ngày nay, một câu hỏi đơn giản cũng có thể được giải đáp bằng sử dụng Google. Nếu bạn có thể dễ dàng tìm thấy câu trả lời trong một cuốn sách hoặc trên internet, hoặc chỉ đơn giản là trả lời có hoặc không thì câu hỏi đó chính là một câu hỏi đơn giản. Các câu hỏi “sâu” đòi hỏi phải suy nghĩ sâu sắc và thường không có câu trả lời chính xác tuyệt đối. Chúng rất hữu ích cho các dự án thảo luận và nghiên cứu. Để biết thêm thông tin về các câu hỏi “đơn giản và sâu”, Kayla Kitterman có một đoạn video ngắn giải thích sự khác biệt.

  1. Khuyến khích sử dụng bảng đánh giá “Bloom”

Giáo viên thường được khuyến khích nâng cao khả năng đặt câu hỏi của họ bằng cách sử dụng hệ thống các câu hỏi mức độ cao của bảng đánh giá “Bloom”. Nhưng điều này không có nghĩa là học sinh cũng có thể sử dụng nó. Một blog của Socrative Garden đã đưa ra một số ví dụ rằng sinh viên có thể sử dụng câu hỏi trên để hoàn thành bài kiểm tra hay coi chúng là điểm tập trung nghiên cứu. Nếu bạn hoặc học sinh của bạn cần thực hành kết hợp bảng phân loại “Bloom” trong lớp học, thì “Stick Pick” hẳn là một ứng dụng tuyệt vời có thể giúp giúp bạn chọn các nhánh ngẫu nhiên để thảo luận trong lớp.

  1. Khai thác độ sâu và độ phức tạp với Kaplan

Tiến sĩ Sandra Kaplan đã phát triển các biểu tượng độ sâu và độ phức tạp để giúp học sinh có hiểu biết nâng cao về các chủ đề. Các biểu tượng đã trở nên nổi tiếng đối với các giáo viên, những người dự kiến ​​sẽ đưa vào chương trình giảng dạy của họ. Trong các lớp học nơi các biểu tượng độ sâu và độ phức tạp được gắn kết trong cả ngày, học sinh dần trở nên quen thuộc với ý nghĩa của các biểu tượng và cách có áp dụng chúng trong các môn học khác nhau. Không có gì lạ khi họ thảo luận về những quan điểm về cuộc Nội chiến hay tính nhân văn trong cô bé quàng khăn đỏ. Một phần trong hệ thống biểu tượng là “Câu hỏi chưa có hồi đáp”. Từ blog của Joelle Khayers, chúng ta có thể thấy rằng ngay cả trẻ em ở độ tuổi mẫu giáo cũng có thể suy nghĩ sâu sắc và phức tạp bằng nhờ việc đưa ra “những câu hỏi chưa có hồi đáp” về một bức ảnh.

Một khi học sinh hiểu được ý nghĩa của các biểu tượng và đã trải nghiệm qua nhiều ví dụ, những học sinh lớn có thể phát triển các dự án nghiên cứu của mình bằng công cụ “lan Byrd’s Diferentiator tool”. Trẻ cũng có thể gặp những thử thách như tạo ra các câu hỏi liên quan đến biểu tượng trong lớp để các bạn học trả lời.

  1. Điều gì sẽ xảy ra nếu?

Chúng ta quen với việc coi câu hỏi “what if” là một câu hỏi ngớ ngẩn hoặc phi thực tế. “Nếu một cơn mưa cuốn trôi tư trang của chúng ta thì sao?” có thể được hỏi bởi một học sinh trong một ngày mưa bão. Và tôi có thể trấn an rằng “Đừng lo lắng. Điều đó sẽ không xảy ra”. Tuy nhiên, nếu tôi quyết định phát triển cuộc đối thoại với “what if” thì sao? Nếu tôi nói: “À, mực nước sẽ phải cao đến mức nào để chúng ta ra khỏi đây với một chiếc thuyền?” Thay vì gạt bỏ câu hỏi, lớp học có thể xuất hiện một vấn đề toán học phù hợp để giải quyết.

XKCD.com có một diễn đàn các câu hỏi “what if”, nơi người đọc đặt câu hỏi và người khác sẽ giải thích những điều sẽ xảy ra một cách khoa học trong tình huống hư cấu. Chẳng hạn, người viết bài này muốn biết, “Chuyện gì sẽ xảy ra nếu một người cố gắng vượt thác Niagara bằng một chiếc ống hút?”

Một giáo viên tên là Carla Federman đã giao cho học sinh của mình thực hiện các dự án nghiên cứu dựa trên giả thiết phi lí. “Điều gì sẽ xảy ra nếu các phiên điều trần của Quân đội-McCarthy không được truyền hình trực tiếp?” Một sinh viên khác đặt ra rằng “điều gì xảy ra nếu bức thư của Albert Einstein gửi cho Franklin D. Roosevelt bị Liên Xô chặn lại vào năm 1939?” Các sinh viên phải xem xét các hậu quả trước mắt và lâu dài và thể hiện sự hiểu biết của họ về bối cảnh lịch sử mà họ trích dẫn. Đây là một ví dụ nổi bật thể hiện các câu hỏi của học sinh có thể được tạo ra và đẩy mạnh các hoạt động học tập hấp dẫn. Để biết thêm thông tin về “What if” dự án, hãy theo dõi bài viết của Larry Ferlazzo với rất nhiều tư liệu.

Chúng ta không có thời gian để theo sát những câu hỏi trên. Tuy nhiên, nếu chúng ta có thể thường xuyên trả lời những câu hỏi giả thiết, chúng ta sẽ chứng minh cho học sinh thấy sức mạnh của việc theo dõi những câu hỏi đó – loại câu hỏi mà nhiều nhà tư tưởng nổi tiếng đã từng hỏi.

  1. Tiến hành Hội thảo Socrates

Trong cuốn sách “Inquiry and the Literary Text: Constructing Discussion in the Enligh Classroom”, Israel Elfie cho rằng: “Hội thảo Socratic là một cuộc thảo luận chính thức, dựa trên một ngữ cảnh, trong đó nhà lãnh đạo đặt câu hỏi mở.” Trong ngữ cảnh của cuộc thảo luận, học sinh lắng nghe ý kiến ​​của người khác, suy nghĩ phản biện và nói lên suy nghĩ của họ với quan điểm của người khác. Họ học cách làm việc nhóm và đặt câu hỏi một cách thông minh và văn minh.

Tôi đã thấy các Hội thảo Socratic được tiến hành theo vô số cách, nhưng hiệu quả nhất là cho phép các sinh viên cùng chịu trách nghiệm. Trong Hội thảo Socrates, các học sinh tự dẫn dắt cuộc thảo luận, điều đó có nghĩa là các câu hỏi hiệu quả phải được sử dụng để duy trì đề tài và đưa cuộc trò chuyện trở lên sâu sắc và có ý nghĩa. Tư liệu từ Facing History mô tả ngắn gọn về việc lập kế hoạch và thực hiện Hội thảo Socrates.

Một cách khác để sử dụng Hội thảo Socratic trong lớp học là thực hiện ‘Socratic Smackdown”. Tôi đã sử dụng phương pháp này một vài lần với các học sinh lớp 4 và 5, và chúng rất thích thú. Phương pháp này giúp trẻ xác định các loại câu hỏi và câu trả lời mà chúng nên nói để phát triển cuộc thảo luận. Tôi tin rằng sự nhận thức này là nhân tố cần thiết cho tư duy phản biện.

  1. Tạo nhiều cơ hội để suy ngẫm

Không chỉ việc đặt câu hỏi tới người khác không chỉ quan trọng, mà thực hành đặt câu hỏi về hành động của chúng ta cũng vô cùng thiết yếu. Những học sinh làm bài nhanh nhưng vẫn có các lỗi nhỏ là điều quen thuộc với hầu hết các giáo viên. Giáo viên sẽ mất thời gian để yêu cầu chúng rà soát lại bài tập nhưng điều đó không hiểu quả nếu sinh viên không được dạy các quy cách thực tế để đánh giá bài tập. Bằng cách cho học sinh thời gian và các phương pháp để suy ngẫm, các nhà giáo dục đang dạy kỹ năng tự đánh giá cho trẻ. Điều quan trọng nữa là giáo viên phải cẩn thận chỉ ra rằng, mặc dù họ muốn bài tập được hoàn thành đúng giờ, nhưng điều quan trọng hơn là làm bài chất lượng thay vì hoàn thành mà không cần tư duy. Dưới đây là một hệ thống hữu ích dựa trên bảng phân loại Bloom mà giáo viên có thể yêu cầu học sinh thực hiện sau khi hoàn thành công việc.

Quý phụ huynh muốn nhận thông tin tư vấn về chương trình trại hè, vui lòng liên hệ:

Hotline: 0982 230 000

Email: contact@hill.edu.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *